475 % ΠΑ χρωμίου — πόσο είναι αυτό και πώς διαβάζεται

Κατάσταση στις: Σεπτέμβριος 2026

Δίπλα στον αριθμό σε μικρογραμμάρια, στην ετικέτα ενός προϊόντος με χρώμιο υπάρχει συνήθως και ένας δεύτερος αριθμός, με ποσοστό. Συχνά ξεπερνά το εκατό, ενίοτε το διακόσια και κάπου κάπου — όπως στο προϊόν που περιγράφεται σε αυτή τη σελίδα — φτάνει το 475 %. Δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος ούτε για τέχνασμα μάρκετινγκ. Ο αριθμός έχει ακριβές νόημα, απλώς σπάνια το εξηγεί κάποιος.

Τι είναι η πρόσληψη αναφοράς

ΠΑ σημαίνει πρόσληψη αναφοράς — ένας και μόνο αριθμός για ολόκληρη την αγορά της Ένωσης, καθορισμένος ώστε τα προϊόντα να μπορούν καν να συγκριθούν. Οι τιμές βρίσκονται στο παράρτημα XIII του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές. Για το χρώμιο η τιμή αναφοράς ανέρχεται σε 40 µg ημερησίως και εξυπηρετεί την επισήμανση: δεν είναι καθορισμένη ατομική ανάγκη, ούτε θεραπευτική δόση, ούτε σύσταση για συμπλήρωμα. Η EFSA δεν έχει καθορίσει για το χρώμιο ούτε μέση ανάγκη ούτε πρόσληψη αναφοράς για τον πληθυσμό.

Το ποσοστό στην ετικέτα προκύπτει από απλή διαίρεση: η ποσότητα στην ημερήσια δόση διά την τιμή αναφοράς. Γι\' αυτό από τα 190 µg προκύπτει 475 %: 190 διά 40 ισούται με 4,75.

Γιατί το ποσοστό βγαίνει τόσο υψηλό

Η τιμή αναφοράς δεν είναι μέγιστη δόση ούτε σύσταση — είναι σημείο σύγκρισης. Τίποτα στους κανόνες δεν απαγορεύει την υπέρβαση του εκατό τοις εκατό, ενώ στα ανόργανα στοιχεία αυτό συμβαίνει συχνά. Χρειάζεται μόνο να ξέρει κανείς τι προκύπτει από αυτό και τι όχι:

• Υψηλότερο ποσοστό δεν σημαίνει «ισχυρότερη δράση». Οι εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας στα 40 µg διατυπώνονται το ίδιο όπως και στα 190 µg — «ενισχυμένη» εκδοχή της ίδιας φράσης δεν υπάρχει.
• Το όριο για τη χρήση ισχυρισμού είναι χαμηλό. Αρκεί το προϊόν να είναι «πηγή χρωμίου», δηλαδή να παρέχει το 15 % της τιμής αναφοράς ανά δόση. Οτιδήποτε πάνω από αυτό δίνει ακριβώς το ίδιο δικαίωμα παράθεσης.
• Το υψηλό ποσοστό είναι πληροφορία για την περιεκτικότητα, όχι υπόσχεση. Λέει πόσο ιχνοστοιχείο υπάρχει στη δόση — και τίποτε άλλο.

Πού βρίσκεται το ανώτατο όριο

Εδώ αρμόζει ειλικρίνεια: οι μέγιστες ποσότητες βιταμινών και ανόργανων στοιχείων στα συμπληρώματα διατροφής ουδέποτε εναρμονίστηκαν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η οδηγία 2002/46/ΕΚ προέβλεπε τον καθορισμό τους, όμως κοινές τιμές δεν θεσπίστηκαν ποτέ· τα επιμέρους κράτη εφαρμόζουν συνεπώς δικές τους κατευθύνσεις, οι οποίες ενδέχεται να διαφέρουν. Όποιος αναζητά σταθερό αριθμό «μέχρι πόσο επιτρέπεται» δεν θα βρει ενιαία απάντηση που να ισχύει σε ολόκληρη την Ένωση.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι απλό: μια δόση που υπερβαίνει σαφώς την τιμή αναφοράς είναι λογικό να συζητηθεί με γιατρό ή φαρμακοποιό — ιδίως σε μόνιμη λήψη φαρμάκων.

Σε ποια μορφή εμφανίζεται το χρώμιο

Στα συμπληρώματα διατροφής επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν μόνο οι ενώσεις χρωμίου που απαριθμούνται στο παράρτημα II της οδηγίας 2002/46/ΕΚ. Ανάμεσά τους είναι το πικολινικό χρώμιο, το χλωριούχο χρώμιο(III), το θειικό χρώμιο(III) και η ζύμη εμπλουτισμένη με χρώμιο. Στην ετικέτα μετράει πάντοτε η ποσότητα στοιχειακού χρωμίου και όχι η μάζα ολόκληρης της ένωσης — γι\' αυτό «190 µg χρωμίου» και «190 µg πικολινικού χρωμίου» είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

Όλες αυτές οι μορφές αφορούν το τρισθενές χρώμιο, δηλαδή εκείνο που υπάρχει στα τρόφιμα. Το εξασθενές χρώμιο είναι εντελώς άλλη, βιομηχανική ουσία και δεν υπάρχει στα συμπληρώματα διατροφής.

Τι επιτρέπεται να ειπωθεί για το χρώμιο

Στον κατάλογο που εγκρίθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 432/2012 υπάρχουν για το χρώμιο δύο ισχυρισμοί υγείας και μόνο αυτοί επιτρέπεται να εμφανιστούν στη συσκευασία και στη διαφήμιση:

• το χρώμιο συμβάλλει στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων γλυκόζης του αίματος,
• το χρώμιο συμβάλλει στον φυσιολογικό μεταβολισμό των μακροθρεπτικών συστατικών.

Προσέξτε τη λέξη «διατήρηση». Ο ισχυρισμός μιλά για τη φύλαξη μιας φυσιολογικής κατάστασης, όχι για τη μεταβολή αποτελεσμάτων που δεν είναι φυσιολογικά. Αν οι τιμές σας αποκλίνουν, χρειάζεται διαγνωστικός έλεγχος και όχι συμπλήρωμα.

Από πού προέρχεται το χρώμιο στη διατροφή

Το χρώμιο είναι ιχνοστοιχείο — ο οργανισμός το χρειάζεται σε μικρογραμμάρια και το βρίσκει στη συνηθισμένη τροφή. Σχετικά καλές πηγές είναι τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, το μπρόκολο, το κρέας και η μαγιά. Κατά την επεξεργασία των δημητριακών και της ζάχαρης η περιεκτικότητά του μειώνεται, οπότε μια διατροφή βασισμένη σε λευκό αλεύρι και γλυκά αποδίδει λιγότερο χρώμιο από μια διατροφή με ολόκληρο σπόρο και λαχανικά.

Πώς να τα ελέγξετε όλα αυτά μόνοι σας

Κάθε διάταξη που αναφέρθηκε παραπάνω είναι δημόσια και διαθέσιμη στη βάση EUR-Lex. Τους συνδέσμους τους συγκεντρώσαμε στην ενότητα «Πηγές» της αρχικής σελίδας. Την επόμενη φορά που κάποιο σκεύασμα θα υποσχεθεί περισσότερα από όσα επιτρέπει αυτός ο κατάλογος, θα ξέρετε ότι το κείμενο το επινόησε ο συντάκτης του.